Opracowanie: Dorota Sękowska
wg Bronisława Rocławskiego

Dostrzegając rosnącą liczbę dzieci nie osiągających w szkole dostatecznego poziomu umiejętności w zakresie pisania i czytania, Bronisław Rocławski z Uniwersytetu Gdańskiego opowiedział się za radykalną zmianą sposobu przygotowywania dzieci do nauki czytania i pisania, sposobu uczenia techniki płynnego czytania ze zrozumieniem i płynnego pisania, a także kształtowania nawyków czytelniczych i świadomości ortograficznej.

Podstawą jego programu jest stwierdzenie, że zabawy dydaktyczne przygotowujące dzieci do nauki czytania i pisania, można prowadzić już w najmłodszej grupie przedszkolnej, a nawet wcześniej. (Bronisław Rocławski „Nauka czytania i pisania”)

Ponieważ na jakość czytania i pisania wpływa ogólny stan języka dzieci, w naszym przedszkolu dbamy o jego poprawny rozwój prowadząc odpowiednie ćwiczenia oddechowe, słuchowe, ortofoniczne, gramatyczne , składniowe… Korzystamy też w razie potrzeby z pomocy logopedy.

Uczymy też orientacji w schemacie ciała, gdyż przyjęty w naszej sferze kulturowej sposób pisania i czytania od lewej do prawej, wymaga dobrej orientacji w przestrzeni. (Dla lewej strony ciała punktem odniesienia może być serce).

Rozwijamy też sprawność analizatorów słuchowego, wzrokowego, kinestetyczno-ruchowego, jak też pamięć fonetyczną.

Analizator słuchowy przygotowuje się do analizy i syntezy fonemowej miedzy innymi ćwicząc składanie wyrazów z sylab, morfemów, i  logotomów oraz rozkładanie wyrazów na sylaby. (Synteza zawsze musi poprzedzać analizę).

Analizator wzrokowy doskonali się przez układanie rozsypanek obrazkowych: sylabowych, morfemowych, logotomowych i fonemowych.

Analizie i syntezie fonemowej towarzyszy bierne poznawanie liter (postać literowa wyrazu jest użyta jako model struktury fonemowej). Do tego celu wykorzystuje się też klocki LOGO ukazujące cały alfabet w czterech wariantach.

Bardzo ważne jest by nie przechodzić do właściwego czytania tekstów bez biernej znajomości wszystkich liter i odpowiedniego stanu sprawności analizatorów słuchowego, wzrokowego i pamięci fonetycznej.

Bierne poznanie liter i dobre opanowanie techniki syntezy fonemowej wyzwalają chęć odczytywania wyrazów przez literowanie. Należy temu przeciwdziałać ćwicząc technikę ” ślizgania się” (nieco wydłużone głoski czy sylaby łączy się ze sobą) stopniowo skracając czas wydłużania i przechodząc do czytania płynnego.

W początkowej fazie zabawy z klockami LOGO (nie Lego) wprowadzamy wyrazy zawierające tylko litery podstawowe (jednej literze odpowiada jedna, taka sama głoska), a potem litery niepodstawowe.

Odkrywając istnienie drugiej litery na oznaczenie danej głoski dzieci zapoznają się z podstawami ortografii.

W początkowej nauce pisania, po różnorodnych ćwiczeniach grafomotorycznych, nie używa się liniatury. Poprawnego kreślenia i łączenia liter uczymy grupując litery według podobieństwa drogi kreślenia i łączenia.

Jeśli dziecko umie czytać i wie jak kreślić litery, doskonali umiejętność poprawnego pisania w literaturze (początkowo poszerzonej) wyrazów i tekstów według wzoru i bez wzoru. Dzieci czytające wdrażamy do płynnego czytania własnego pisma oraz sięgania po książeczki i czasopisma dziecięce.

Do każdego wychowanka podchodzimy indywidualnie. Dostosowujemy treści do aktualnych możliwości, zainteresowań, sięgając do strefy najbliższego rozwoju. Zajęcia dydaktyczne prowadzimy w formie wesołych, urozmaiconych zabaw.

Program Bronisława Rocławskiego nie jest eksperymentem. Od wielu lat stosowany jest przez nauczycieli w wielu miastach Polski.

W naszym przedszkolu korzystamy z niego, nie bez sukcesów od 1991 roku. A dzieci opuszczające naszą placówkę potrafią dobrze czytać i pisać.

Wychowanie językowe w przedszkolu